2022/01/23
۱۴۰۰ يکشنبه ۳ بهمن
توافق موقت دوساله؟ -ایران رد نكرده

توافق موقت دوساله؟ -ایران رد نكرده

عبدالرضا فرجی راد در گفتوگو با »آرمان ملی«:

آرمان ملی آنلاین - علیرضا پورحسین: روز گذشته رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با بیان اینکه سیاست و دستورالعمل تیم اعزامی به وین در وهله اول، توافقی دائم و حداکثری برای منافع ایران است، گفت که پیشنهادات ۱+۴ برای توافق موقت ایده‌آل ما نیست اما در دست بررسی بوده و پذیرفته یا رد نشده است. رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با اشاره به تعهد دولت در قانون اقدام راهبردی، اذعان کرد که هرچند اولویت و هدف ما رسیدن به یک توافق دائمی است ولی باید اذعان کنیم که توافق موقت لطمه‌ای به قانون اقدام راهبردی مجلس وارد نمی‌کند. توافق موقت در قالب یک پیشنهاد ارائه شده که نه رد و نه تایید شده است. با این وجود شنیده می‌شود که با وجود پیشرفت‌های صورت ‌گرفته در گفت‌وگوها، همچنان طرح برخی خواسته‌ها و حتی بعضا تلاش برای بازگرداندن متن به عقب ادامه دارد و همین مسئله یکی از عوامل کندی گفت‌وگوها بوده است. مشخصا به نظر می‌رسد که درصورت آمادگی جدی‌تر طرف‌های برجام برای لغو تحریم‌‌ها، زمان دستیابی به توافق نهایی کوتاه‌تر خواهد بود. توافقی که به نظر می‌رسد نقش کشورهای خاورمیانه در آن پررنگ‌تر شده است. در راستای بررسی آخرین وضعیت مذاکرات در وین «آرمان‌ملی» گفت‌وگویی با عبدالرضا فرجی‌راد، سفیر پیشین ایران در نروژ داشته است که در ادامه می‌خوانید.
   مذاکرات در وین در سکوت خبری دنبال می‌شود، چه مواردی در دستور کار تیم‌های مذاکره کننده است؟
امروز در وین به نظر می‌رسد که هم در خصوص توافق موقت صحبت می‌شود و هم توافق دائم در دستور کار تیم‌های مذاکره کننده است. این امر به این علت است که توافق دائم با روند کندی پیش می‌رود و مشخصا به علت اینکه طرفین بر سرعت گرفتن مذاکرات تاکید دارند، به نظر می‌رسد که توافق موقت نیز در دستور کار است و در خصوص جزئیات آن نیز مذاکراتی انجام می‌شود. صحبت‌های وزیرخارجه فرانسه نیز حاکی از همین امر است و مشخصا غربی‌ها خواهان سرعت گرفتن گفت‌وگوها هستند و از روند فعلی راضی نیستند زیرا می‌دانند که قدرت غنی سازی ایران هر روز بیشتر می‌شود و به شدت از عملکرد نسل جدید سانتریفیوژهای ایران نیز نگران هستند و به همین علت موضوع را با جدیت دنبال می‌کنند. به علت پیچیدگی رایزنی‌های فنی احتمال دارد رسیدن به توافق چند ماه زمان نیاز داشته باشد و به همین علت به ایران پیشنهاد توافق موقت 2 ساله داده‌اند. از این توافق موقت به عنوان پلن B یاد می‌کنند و هدف اصلی از این پلن متوقف کردن روند غنی سازی اورانیوم ایران است و در مقابل نیز می‌خواهند پول‌های بلوکه شده ایران را آزاد کنند.
   ایران ممکن است در چه شرایطی توافق کوتاه مدت را مورد پذیرش قرار دهد؟
تا چند روز دیگر مشخص می‌شود و اگر رایزنی‌ها در خصوص توافق دائم سرعت نگیرد، احتمالا طرفین به سمت توافق موقت خواهند آمد. احتمالا اندکی امتیاز بیشتر و اندکی فشار بیشتر وارد می‌شود تا ایران نیز توافق 2ساله را مورد پذیرش قرار دهد. ایران هنوز توافق موقت را رد نکرده است اما مشخصا چنین پیشنهادی مطلوب ایران نیست و عنوان شده که به دنبال توافق دائمی است. تیم ایران اگر احساس کند که مذاکرات در خصوص توافق بلندمدت به خوبی پیش نمی‌رود، ممکن است به این سمت سوق پیدا کند و به همین علت نیز فعلا پیشنهاد غربی‌ها را رد نکرده است. ایران خواهان فروش نفت و دریافت پول آن به صورت نقد است و در صورتی که این امتیاز به ایران داده شود، ایران نیز احتمالا غنی سازی خود را متوقف می‌کند تا در ادامه در خصوص توافق بلندمدت یک مذاکره‌ای انجام شود.
   فعالیت کشورهای عربی و رفت و آمدها ارتباطی به برجام دارد؟
در سفر مقام عمانی به ایران و پس از آن سفر وزیرخارجه ایران به عمان چند مساله مطرح شده است. نخست بحران یمن است زیرا عمان از ابتدا در بحران یمن نقش‌آفرینی کرده و همواره میانجی‌گری میان ایران، عربستان و حوثی‌ها در دستور کار آن‌ها بوده است. مساله دیگر نیز ایران و آمریکاست و پیام‌هایی که احتمالا عمانی‌ها در حال رد و بدل کردن هستند. نقش عمان در عرصه میانجی‌گری بار دیگر پررنگ شده است. احتمالا بحث توافق 2 ساله از سوی همین مقامات عمان مطرح شده باشد که هنوز مورد تایید ایران قرار نگرفته است. آمریکا از راه‌های مختلف تلاش می‌کند که با ایران پیام‌هایی را رد و بدل کند که مشخصا یکی از راه‌ها عمان است. توسعه روابط دوجانبه نیز همواره در دستور کار ایران و عمان بوده است و مشخصا آن مساله نیز در دیدارهای طرفین همواره مطرح می‌شود.
   دیدار اولیانوف با طرف‌های عربی با چه هدفی صورت گرفت؟
عربستان و اسرائیل هر زمان که احساس می‌کنند روند مذاکرات مثبت شده به دنبال این هستند که به طرف‌های غربی فشار وارد کنند تا از ایران امتیاز بیشتری بگیرند. یکی از مقوله‌های مدنظر آن‌ها تحریم تسلیحاتی ایران است و بر این تاکید دارند که ایران در این زمینه نتواند مبادله‌ای داشته باشد. همه این موارد بر می‌گردد به این مساله که رقابت منطقه‌ای آن‌ها با ایران تداوم دارد. عربستان به دنبال این است که کنکاش کند و متوجه شود در وین چه خبر است. روسیه مشخصا در پشت پرده اسرائیل را نیز در جریان امور می‌گذارد. رقابتی میان روسیه و آمریکا نیز وجود دارد تا بتوانند دل عربستان و اسرائیل را به‌دست آورند و از آن‌ها بهره اقتصادی بیشتری ببرند. روسیه به همین علت با عربستان جلسه برگزار می‌کند و نظرات آن‌ها را می‌شنود تا دل آن‌ها را نیز به‌دست آورد. از سوی دیگر می‌خواهند عنوان کنند که بازیگر اصلی عرصه سیاسی در جهان آن‌ها هستند و می‌خواهند از این طریق نیز خود را مطرح کنند. روسیه به دنبال این است که نفوذ سیاسی برای خود در عربستان ایجاد کند که چنین ملاقات‌هایی به آن کمک می‌کند.

 

کلید واژه
دیدگاه‌ها

نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمی شود.