2022/08/15
۱۴۰۱ دوشنبه ۲۴ مرداد
چرایی کامیابی‌ها و ناکامی‌ها
هادی حق شناس - اقتصاددان

چرایی کامیابی‌ها و ناکامی‌ها

آرمان ملی آنلاین - نزدیک به یک چهارم یا 25 درصد از عمر دولت سیزدهم گذشت. دولت‌ها در شروع با یک انرژی مثبت کار را آغاز می کنند و معمولا هم وقتی دولت جدید استقرار پیدا می‌کند به دلیل امیدی که در افکار عمومی ایجاد می‌شود و فعالان بخش‌های مختلف اقتصادی کشور از دولت جدید انتظار دارند، منتج به یک سرمایه اجتماعی بزرگ برای دولت‌ها می‌شود و نتیجه آن هم حداقل در کوتاه مدت بهبود برخی از شاخص‌هاست که مهم‌ترین آن هم شاخص نرخ تورم است. اما در دولت جدید چنین اتفاقی نیفتاد به خاطر اینکه یک عامل بزرگ در اقتصاد ایران از سال 97 به صورت فشار حداکثری وارد شده است. همین یک عامل سبب شد بسیاری از شاخص‌ها که می‌توانستند بهبود پیدا کنند یا مطلوب بشوند، نشوند. نکته دوم بحث کروناست. به هر حال در دولت قبلی هم واکسن خریداری شد و هم بخشی از واکسن‌ها تزریق شد و این دولت ادامه واکسیناسیون دولت قبل را ادامه داد و خوشبختانه زندگی مردم طی یکسال گذشته تقریبا به شرایط عادی برگشت. هم دانشگاه‌ها، هم مدارس، هم بخش آموزش و هم بخش بازرگانی و گردشگری به روال عادی برگشت که به نوعی بخش خدمات به روال عادی برگشت و این نکته مثبتی بود که در یک‌سال گذشته اتفاق افتاد. موضوع بعدی یکپارچگی همه قواست . لذا امروز اگر بخواهیم موانع کار را بشماریم قطعا یک مانع که در برخی از دولت‌های قبلی وجود داشت و آن اینکه قوا هم بر همدیگر مشکلاتی ایجاد می کردند. در این دولت این مزیت وجود دارد که برای انجام ندادن کار نمی توانند مانع تراشی سایر ارکان را مانع بدانند که یک نکته مثبت بوده است. حال اینکه چقدر از ظرفیت این نکته مثبت استفاده شده بحث جداگانه‌ای است و همین جا داخل پرانتز باید گفت که از این فرصت یکدست بودن هم به نظر می‌رسد که کامل استفاده نشد مثلا همین رتبه‌بندی معلم‌ها یا افزایش حقوق بازنشستگان خیلی زودتر می‌توانست تعیین تکلیف شود یا برخی موارد دیگر با توجه به اینکه هماهنگی در نقطه اوج بین قوا وجود دارد، طبیعی است که حل مسائل می‌تواند تسریع شود. اما یکی از نکات مثبتی که در این دوره اتفاق افتاد، می‌تواند روابط بین کشورها باشد بخصوص سفرهایی که رئیس جمهور به کشورهای منطقه انجام داد. اگر دستگاه‌های اجرایی بتوانند از این فرصت و روابط بین کشورها به درستی استفاده کنند حتما به نفع منافع ملی است. منظورم سفر به کشورهای همسایه است که این روابط الان برقرار شده است. یا حضور ایران در شانگهای که دولت قبلی موفق شد در بلوک اوراسیا عضو بشود که یک فرصت بی نظیر بود که متاسفانه تحریم‌ها نگذاشت از آن فرصت استفاده شود و در این دولت بحث پذیرش ایران در شانگهای است که یک فرصت جدید است. به نظر می‌رسد دولت‌ها با هر جناحی که سر کار باشد اگر روابط با همسایگان و روابط با پیمان‌های منطقه‌ای را فراموش نکنند و از این ظرفیت استفاده کنند، منافع مشترکی با کشورهای همسایه ایجاد می کند و خود این منافع مشترک، تامین کننده امنیت است. یعنی منافع اقتصادی دستاوردهای امنیتی هم به دنبال خواهد داشت اما یکی از نکاتی که به نظر می‌رسد هنوز موفق به انجام آن نشد‌ه‌ایم، بحث سرمایه‌گذاری در حوزه‌های صنعت، نفت و گاز است. حجم وسرمایه‌گذاری مصوب در چهار ماه گذشته حدودا زیر 150 میلیون دلار بوده که با ظرفیت‌های ایران و با توجه به ظرفیت تولید ناخالص داخلی ایران قابل مقایسه نیست. در نتیجه اگر دستگاه‌های اجرایی، شرکت‌های سرمایه‌گذاری و بخش خصوصی به سمت جذب سرمایه گذاری خارجی هدایت شوند، طبیعی است که به نفع اقتصاد ملی خواهد بود. برای اثبات نکته‌ای که گفتم، می خواهم مثالی بزنم؛ بالاخره جنگ روسیه با اوکراین منجر به این شد که اقتصاد جهان و به طورمشخص اقتصاد کشورهای توسعه‌یافته و باز به طور مشخص آمریکا و اروپا تورم بی‌سابقه‌ای تجربه کنند یعنی تورم‌شان دقیقا دو برابر شد حال اقتصاد ایران که اخلال‌های مختلفی در آن ایجاد می شود لذا این همه شاخص‌های منفی چه در بخش سرمایه‌گذاری چه در بخش تورم و چه در بخش‌های دیگر طبیعی است که اتفاق می‌افتد و ما باید به سراغ حل اصل مشکل برویم و تا اصل مشکل را حل نکنیم همه قوا هم یکدست بشوند نتیجه همین یکسال گذشته که دیدیم، خواهد شد. کشورهای مختلف و حتی کشورهای دوست هم متناسب با منافع خودشان درخصوص ارتباط با ایران تصمیم می‌گیرند. اصطلاحا ما در مباحث اقتصادی نه دوستان دائمی و نه دشمنان دائمی داریم. آنچه دائمی است منافع کشور است لذا در یکسال گذشته اگر ارزیابی دقیق در حوزه‌های مختلف انجام شود که در کنارش همه برای حمایت از دولت پای کار بودند، باید یک تحلیل دقیق هم بر سر برخی ناکامی‌ها کرد.

 

کلید واژه
دیدگاه‌ها

نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمی شود.